سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

565

تاريخ ايران ( فارسى )

و با كمال رشادت دفاع نموده و ديوار تازه و محكمى در مقابل آن شكاف بنا نهادند . شاپور با دادن بيست هزار تن تلفات از محاصرهء نصيبين مأيوسانه مراجعت كرد و براى دفاع از حملهء تورانيها به سمت شمال امپراطورى خويش شتافت ، كنستانتيوس نيز گرفتار اغتشاشات داخلى گشته درنتيجه تا مدت هشت سال جنك ايران و روم متاركه شد . تعقيب و آزار سخت مسيحيان در اين جاى هيچ ترديد نيست كه رسمى شدن آئين مسيح در امپراطورى روم بدست قسطنطين اساسا سبب گرديد كه شاپور نسبت به كليساى مشرق بدبين شود و به مسيحان اظهار عداوت نمايد . مخصوصا سياست بىرويهء امپراطور مزبور در حفظ و حراست منافع پيروان اين مذهب بيشتر سبب تحريك شده و اين عداوت را زياد نمود . مسلما پادشاه بزرك و اركان دولت او در اين عمليات شديدا متغير شده تصور پاره‌اى نقشه‌ها و توطئه‌هاى سياسى در پشت اين پرده نموده‌اند . نظير موضوع منافع اروپا در مسيحيان ساكن تركيه قبل از جنك بين‌المللى كه موجب سخط شديد دولت تركيه گرديد . بايد دانست كه در اينقسمت حق با شاپور بوده است زيرا كه او ميدانست مسيحيان در باطن با امپراطورى روم همراه و همواره پيروزى آندولت را از دل خواهانند و درنتيجه نسبت بسلطنت و دولت او بىعلاقه و مخالف ميباشند و بالاخره مذهب در آن ايام مثل امروز در مشرق ايجاد گرداب هائلى در ميان افراد نژاد واحد نموده و سبب افتراق بين اهالى يك مملكت گرديد . نقطهء نظر ايرانى در اينخصوص يا نوع اعتراض به مسيحيان چه بوده شرحيكه ذيلا به نظر خوانندگان ميرسد اين مطلب را به خوبى آشكار ميسازد . « مسيحيان تعليمات مقدس ما را از بين مىبرند و مردم را از ستايش آفتاب و آتش بازداشته بخداى واحد دعوت ميكنند ، آب را بواسطهء غسل تعميد آلوده بكثافت مينمايند ، از ازدواج و توالد خوددارى دارند و از جنگ در ركاب شاهنشاه اجتناب مينمايند ، در ذبح و كشتن حيوانات و خوردن گوشت آنها هيچ باك ندارند ، اجساد مرده - گان را در زمين دفن ميكنند و آفرينش مار و حيوانات گزنده را بخداى خير محض نسبت